Berna Ulubaba Kazgan tarafından hazırlanan tezde, hasar durumu, yapı yaşı ve zemin özellikleri gibi kriterlerin gayrimenkul değerlerinde yüzde 50’ye varan kayıplara yolaçtığına dikkat çekildi. Araştırmada; Karakavak, Tecde, Bostanbaşı, Çilesiz ve Yakınca mahallelerinde yer alan 54 taşınmazın deprem öncesi ve sonrası birim metrekare fiyatları karşılaştırmalı olarak analiz edildi. Yapılan ileri düzey mekânsal analizler, depremin konut piyasasında homojen bir etki yaratmadığını, mahalleler arasında keskin ekonomik ayrışmalar oluştuğunu ortaya koydu.
Araştırma sonuçlarına göre, inceleme sahasının batı ve orta kuşaklarında yer alan Bostanbaşı ve Yakınca mahalleleri, yüzde 32 ile yüzde 50 arasında değişen oranlarla en yüksek değer kaybının yaşandığı bölgeler oldu. Bu mahallelerdeki düşüşlerin; yapı stokunun eski olması, zemin taşıma kapasitesinin yetersizliği ve yapı denetim eksiklikleri gibi çok boyutlu kırılganlıklarla ilişkili olduğu saptandı. Çalışmada, fiyatlardaki gerilemenin yalnızca fiziksel hasardan kaynaklanmadığı, aynı zamanda piyasa psikolojisinde oluşan güven kaybının da belirleyici olduğu kaydedildi.
Buna karşılık, çalışma sahasının doğu kesiminde bulunan Çilesiz, Karakavak ve Tecde mahallelerinde değer kaybının yüzde 7 ile yüzde 20 bandında kaldığı tespit edildi. Bu bölgelerdeki görece sınırlı düşüş; modern yapılaşma standartları, zemin etütlü inşaat süreçleri ve kamu destekli kentsel dönüşüm uygulamalarının etkisiyle açıklandı. Araştırma, yatırımcı güveninin bu mahallelerde daha güçlü kaldığını ve piyasanın deprem sonrası daha dirençli bir yapı sergilediğini ortaya koydu.
Çalışmanın nihai bulgularına göre, yeni ve az hasarlı yapılarda konut birim fiyatları deprem sonrası göreli artış gösterirken; hasarlı ve yapısal risk taşıyan birimlerde ciddi değer kayıpları yaşandı. Araştırma, konut piyasasındaki hareketliliğin yalnızca fiziki hasarla değil, alıcı ve yatırımcıların güven algısıyla da doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Zemin kalitesi ve yapısal güvenliğin belirsiz olduğu alanlar ise “tereddütlü yatırım bölgeleri” olarak tanımlandı.
“6 Şubat Depremlerinin Konut Değerlerine Etkisi; Malatya, Yeşilyurt Örneği” adlı yüksek lisans tezinde ortaya çıkan sonuçlar şöyle:
“Afetlerin mekânsal ve ekonomik etkileri, günümüzde yalnızca mühendislik disiplinleriyle değil, mekânsal analiz ve kent planlama disiplinleriyle de değerlendirilmektedir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde yer alan Malatya ili, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli ve ardışık iki büyük deprem sonucunda ciddi fiziksel yıkımlara ve sosyo-ekonomik dönüşümlere sahne olmuştur. Bu tez çalışması, söz konusu depremlerin Malatya ilindeki konut değerleri üzerindeki etkisini çok boyutlu bir yaklaşımla ele alarak, afet sonrası gayrimenkul değerleme süreçlerinin bilimsel, mekânsal ve ekonomik bir çözümlemesini sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, afet sonrası konut piyasasında meydana gelen değer kayıpları ve kazançları; hasar durumu, yapı yaşı, bulunduğu kat, kullanım alanı (m²), zemin özellikleri ve yapı dayanıklılığı gibi değişkenler temelinde analiz edilmiştir. Bu bağlamda, Malatya il merkezinde yer alan Karakavak, Tecde, Bostanbaşı, Çilesiz ve Yakınca mahallelerinde bulunan 54 taşınmaz üzerinden veri toplanmış; bu taşınmazların deprem öncesi ve sonrası birim metrekare satış değerleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde hem kantitatif (istatistiksel) hem de mekânsal karşılaştırma yöntemleri(haritalama ve oran analizleri) birlikte kullanılmış; ayrıca her taşınmazın değer değişimoranı, hasar durumu ile ilişkilendirilerek grafiksel temsillerle desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, deprem sonrası konut piyasasında homojen olmayan, parçalı ve yer yer çelişkili bir değer dağılımı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle yapı stokunun büyük ölçüde 2000 sonrası inşa edilmiş olmasına rağmen, zemin riski ve yapı tekniğindeki farklılıklar nedeniyle aynı mahalle içerisindeki taşınmazlar arasında ciddi değer sapmaları gözlemlenmiştir. Yeni ve az hasarlı yapılarda konut birim fiyatlarının deprem sonrası göreli olarak arttığı, buna karşılık hasarlı ve yapısal risk taşıyan yapılarda %30–50'ye varan değer kayıplarının yaşandığı tespit edilmiştir. Bu durum, piyasa davranışlarının yalnızca fiziki hasarla değil, algısal güven düzeyiyle de şekillendiğini göstermektedir.”
